AI-strategie en AI-governance
Wat AI-mature organisaties anders doen
Experimenteren met AI doet inmiddels bijna iedereen. Het verschil ontstaat bij wie het op schaal inzet, en dat blijkt vooral een organisatievraagstuk.
Voor de AI Maturity Index 2025 onderzocht IMD de 300 grootste bedrijven uit de Forbes Global 2000. De onderzoekers vatten hun bevindingen samen als een kwestie van afstemming: technologie die past bij de governance, partners die passen bij de doelen, en mensen met de vaardigheden die de ambitie vraagt. Dat klinkt als een open deur. Toch hebben de meeste bedrijven er moeite mee.
De honderd meest AI-mature bedrijven groeiden ook sneller in omzet en marktwaarde. Dat is een correlatie. Of AI de oorzaak is, of dat goed geleide bedrijven gewoon ook beter zijn in AI, kan het onderzoek niet zeggen. Ik lees het eerder als een signaal voor directies dan als bewijs.
Wat me het meest verraste: financiële dienstverlening levert 32 bedrijven in de top 100, meer dan de technologiesector zelf.
Wat de koplopers gemeen hebben
Het duidelijkste verschil is waar AI in de organisatie hangt. Bij de koplopers zit het aan de directietafel, met een duidelijke eigenaar of een AI-raad die over afdelingen heen stuurt. Een innovatielab aan de zijlijn kom je in de top 100 weinig tegen.
Ze investeren ook fors in mensen. Volgens het onderzoek trainde Unilever ruim 23.000 medewerkers in AI-vaardigheden en schoolde Visa er 10.000 om. Ze publiceren hun AI-principes en richten toezicht in, omdat ze dat zien als voorwaarde voor vertrouwen en niet alleen als compliance. Ze bouwen lang niet alles zelf en werken nauw samen met technologiepartners. En ze zetten AI steeds vaker in voor groei, met nieuwe producten en verdienmodellen, waar het eerst vooral om automatisering ging.
Data eerst, maar gericht
Watkins en Weissbeck noemen zeven fundamenten voor succesvolle AI: data, processen, technologie, governance, talent, training en leiderschap. Hun eerste advies is het minst glamoureus: doe eerst het vuile werk met je data. Ze koppelen daar een voorwaarde aan die vaak wordt overgeslagen. Kies eerst de use cases met de meeste waarde en schoon pas daarna op. Wie andersom begint, ziet het budget verdwijnen in een datapoets zonder richting.
In de maakindustrie zie je hetzelfde. De industriële koplopers combineren domeinkennis met hun eigen data, zetten AI in bij onderhoud en kwaliteit en investeren stelselmatig in hun mensen. AI hoort daar gewoon bij hoe de fabriek draait.
Drie vragen voor de directie
Gopi Kallayil, AI-strateeg bij Google, stelt drie vragen voor, in deze volgorde: wat is ons groeiplan voor dit jaar, wat zijn de prioriteiten en de grootste uitdagingen, en hoe kan AI die strategie mogelijk maken? Dat AI pas bij de derde vraag ter sprake komt, is precies de bedoeling.
Wat dit betekent in de praktijk
In mijn ervaring komt een AI-programma zelden tot stilstand door de technologie. Vaker is onduidelijk wie eigenaar is, is de data niet op orde of weet niemand wat succes is. Als ik één ding zou adviseren: regel eerst een eigenaar aan de directietafel. Kies daarna een paar use cases met een business case en zorg dat de data ze kan dragen.
Bronnen
- Yokoi, T., Wade, M. & Shan, J. (2025). IMD AI Maturity Index 2025: AI strategies that are working. IMD, TONOMUS Global Center for Digital and AI Transformation.
- Yokoi, T. & Wade, M. (2025). AI maturity in manufacturing: lessons from the most successful firms. I by IMD, 9 augustus 2025.
- Watkins, M. D. & Weissbeck, R. (2023). The 7 foundations of successful AI implementation. I by IMD, 28 september 2023.
- Kallayil, G. (2025). How can AI enable your business strategy? I by IMD, 1 juli 2025.
Lees ook
Laten we kennismaken
Wil je van gedachten wisselen over data, analytics, AI of FP&A? Ik maak graag kennis.